Tin Mới Cập Nhật

Bạch đại đức! Những tâm sở mà đại đức vừa trình bày như: xúc, thọ, tưởng, tác ý... đều là những tâm sở đồng sanh trong một lúc hay sao? Thật ra, nó có trước có sau, nhưng vì tiến trình ấy diễn ra nhanh quá nên trí tuệ ta...

Đại đức đã có nói về manasikàra rồi! Nhưng khi thì nó có nghĩa là tác ý đến đối tượng, khi được hiểu là Chú tâm, khi được hiểu là quan sát đối tượng; vậy manasikara khác nhau như thế nào với các tâm sở: tác...

Còn Tứ tâm sở? Tứ chính là quan sát, soát xét, kiểm soát và bắt dính đối tượng, tâu đại vương! Xin cho nghe thí dụ. Con ong sau khi tìm kiếm được hoa (tầm), nó đậu trên đóa hoa, quan sát đóa hoa, rà soát đóa...

Đại đức giảng luôn cho nghe về Tầm tâm sơ? Tầm chính là tìm kiếm. Đi tìm kiếm đối tượng là Tầm, tâu đại vương . Xin cho nghe ví dụ. Ví như con ong bay đi tìm kiếm đóa hoa để hút mật, nó thấy đóa hoa, bay quanh đóa hoa, tìm...

Còn Thức? Đức vua hỏi - hành tướng và chức năng của nó là thế nào, đại đức? Thức có chức năng thứ nhất là nhận thức, chức năng thứ hai là thu thập kinh nghiệm của lộ trình tâm, tâu đại vương! Xin cho nghe ví dụ. Như người lính đứng...

Đại đức cho biết luôn về Tác ý tâm sở? Tác ý là khởi ý, khởi ý làm việc gì đó cho mình (tự tác) hoặc cho người (tha tác). Trẫm muốn nghe thí dụ. Ví như có người chế tạo độc dược, tự mình uống rồi ép...

Vậy thì Tưởng tâm sở? Đức vua hỏi. Là ghi nhận, chụp bắt cái tướng tổng quát của vật, ấy là Tưởng, tâu đại vương . Xin cho ví dụ. Ví như đại vương có một vị quan giữ kho siêng năng và cần mẫn trong bổn phận của mình. Tất cả những...

Thế Thọ tâm sở có hành tướng thế nào, ra sao, để dễ nhận biết, thưa đại đức? Khi nào có khổ, lạc, xả, thì đấy được gọi là Thọ tâm sở, tâu đại vương . Xin cho nghe ví dụ. Ví như đại đức thuở mới lập quốc, đã ban thưởng trọng hậu...

Đức vua Mi-lan-đà hỏi tiếp: Còn xúc tâm sở thì thế nào? Khi nhãn thức sanh khởi thì xúc tâm sở có cùng sanh khởi chăng? Cũng cùng sanh khởi. Khi nhãn thức sanh, không phải chỉ có xúc tâm sở cùng sanh mà những tâm sở...

Bạch đại đức! Khi nhãn thức sanh khởi thì tâm thức có cùng sanh khởi không? Thưa, có. Vậy cái nào trước, cái nào sau? Nhãn thức sanh trước, tâm thức sanh sau, tâu đại vương! Điều này trẫm nghi ngờ lắm! Phải chăng nhãn thức và...